Ik ben een kerkenplanter—niet alleen omdat ik kerken heb gesticht, maar omdat ik in kerkplanting geloof. Het is Gods ontwerp om Zijn kerk op aarde te laten groeien. Kerkplanting bevordert het Koninkrijk van God door het licht de duisternis in te brengen. Het houdt in dat we naar mensen en plaatsen gaan die de liefde en kracht van God door Jezus Christus moeten ervaren.
Wat kerkenplanters maakt, is niet zozeer het stichten van kerken of een spoor van gemeentestichtingen, maar de diepste overtuiging dat kerkplanting Gods bedoelde manier is om verlorenen te winnen, hen die geloven te pastoreren en discipelen te maken, het leger van God te trainen en toe te rusten, en het Lichaam van Christus te activeren en de wereld in te zenden om meer kerken te stichten.
Dingen om te overwegen bij het stichten van een nieuwe kerk
Als je van plan bent een nieuwe kerk te stichten en te pastoren, dan volgt hier een korte lijst met dingen die je moet overwegen voordat je eraan begint.
- Heb je jezelf getraind en toegerust? Er zijn bijvoorbeeld talloze goede boeken over kerkgroei beschikbaar.
- Wie probeer je te bereiken? Waar wonen zij? Hoe ben je van plan hen te bereiken?
- Moet je taalstudies doen voordat je begint? Komt beroepsgerichte of professionele training eerst? Heb je ervaring met andere culturen?
- Zijn er al kerken in het gebied? Ken je hun verhaal? Ben je van plan vóór je begint een relatie met hen op te bouwen?
- Wat is het budget voor je gemeentestichting?
- Wanneer begin je? Wie moet hiervan weten? Hoe ga je dit communiceren?
- Welke stijl van gemeenschap en kerkdienst zal je kerk hebben?
- Heb je teamleden? Heb je een plan om teamleden voor de start te ontwikkelen? Weten de teamleden voor de start wat er van hen wordt verwacht? Wie zal het team leiden?
- Welke vorm van ondersteuning kun je verwachten van andere kerken en kerkleiders, bijvoorbeeld binnen je denominatie, beweging, kerkelijk netwerk, gemeenschap, huiskerk of celgroep? Welke vorm van verantwoording verwachten deze partners?
- Heb je duidelijke doelen gesteld? Heb je een tijdsbestek vastgesteld om ze te bereiken?
- Zijn jij en je echtgenoot of echtgenote het eens over het stichten van een kerk? Welke invloed zal de gemeentestichting op je gezin hebben?
Deze lijst is duidelijk niet volledig, maar bevat wel enkele onderwerpen die kerkenplanters, hoofdpredikanten en teamleden voor de start zorgvuldig moeten overwegen. Hoewel er verschillende opvattingen bestaan over de specifieke details van het stichten van kerken, zijn deze vragen waardevol.
Gerelateerd artikel: Problemen herkennen die ontstaan bij kerkplanting
Voordat we verdergaan met het bespreken van gemeentestichtingen, kan het echter nuttig zijn om een gezamenlijke definitie te hebben van wat ik met kerken bedoel.
Wat bedoelen we als we over “kerken” spreken?
Wanneer er een vraag is over ons begrip van dergelijke zaken, ga ik altijd terug naar Gods woord. Laten we kijken naar wat de Bijbel zegt over kerken en kerkplanting.
Het beeld van de wijnstok & de takken
In Johannes 15:5 zei Jezus tegen Zijn discipelen: “Ik ben de wijnstok; jullie zijn de takken. Als jullie in Mij blijven en Ik in jullie, zullen jullie veel vrucht dragen; zonder Mij kunnen jullie niets doen.” Jezus sprak over wat komen zou en legde uit dat Hij de bron was van alles wat Zijn Vader in de hemel op aarde zou doen; als zij Jezus bleven volgen in alles wat met hun leven en werk te maken had, zouden zij de resultaten van Zijn werk door hen heen zien.
Maar wat heeft het beeld van de wijnstok en de takken te maken met kerken en kerkplanting?
Om te beginnen is er maar één wijnstok—niet veel wijnstokken, maar slechts één. Jezus verwees niet naar denominaties, bewegingen of wat wij kerken noemen (waarvan er veel zijn), maar naar Hemzelf:
De Zoon van God, door de Vader gezonden, vol van de Heilige Geest, om te sterven voor de zonden van de wereld, uit de dood opgewekt te worden en, eenmaal opgevaren, de Heilige Geest te zenden, zodat Zijn werk op aarde zou voortgaan door Zijn Lichaam, de Kerk! Waarvan er “veel” zijn, zijn de takken. Eén wijnstok, veel takken. Eenvoudig, toch? (Was het maar zo!)
Laat me dit verder uitleggen: Omdat er maar één wijnstok is, is er maar één Kerk. Als we spreken over het stichten van nieuwe kerken, moeten we spreken over iets dat niet losstaat van of iets toevoegt aan de ene ware en levende Kerk, die van Christus.
Een nieuwe kerk stichten gaat over mensen
Het stichten van een nieuwe kerk betekent in feite dat er kerkgroei ontstaat. We beginnen niet iets “nieuws”, alsof het nog niet bestaat. En om duidelijk te zijn: omdat Jezus de wijnstok is, zijn wij de takken. Mensen, verlost door het bloed van het Lam. Mensen, wedergeboren en vervuld met de Geest. Mensen, bij name geroepen, afgezonderd, toegewijd, begiftigd met de Geest en bekleed met de bestemming en het doel van God, om Zijn Koninkrijk over de hele aarde te bevorderen! Mensen.
Als voorgangers en kerkleiders hebt u gebouwen nodig waar de kerk kan samenkomen, en apparatuur om de bediening mogelijk te maken—dat wil zeggen: programma’s uitvoeren, erediensten houden, bijeenkomsten organiseren—maar geen van deze dingen, afzonderlijk of samen, is de Kerk. De Kerk bestaat uit mensen.
Vergeet dit niet, en als u het werkelijk gelooft, blijf dan terwijl u kerken plant, de rest van uw leven met uw leven opnieuw bevestigen wat u gelooft!
Een verhaal over ‘naar de kerk gaan’
Lange tijd kwam er elke zaterdagavond, week na week en jaar na jaar, een kleine groep bij ons thuis bijeen. Dat waren voor mijn vrouw en mij enkele rijke tijden van bediening.
In de loop der jaren kwamen er verschillende mensen, sommigen om te blijven, anderen slechts op doorreis. Een man die een ‘vaste bezoeker’ was, stond aan het einde van elke avond meestal als een van de eersten op en zei,
‘Nou, ik moet nu gaan, want ik moet morgenochtend naar de kerk.’
Terwijl hij aanstalten maakte om te vertrekken, ontmoette ik hem bij de deur en zei: ‘Onthoud gewoon dat je niet naar de kerk kunt gaan; je kunt alleen de Kerk zijn!’ Hij en ik lachten, waarna we elkaar zegenden en afscheid namen.
Dit ging enige tijd zo door, totdat hij op een avond op zijn gebruikelijke manier opstond en zei wat hij altijd zei. Maar voordat ik kon antwoorden, lachte hij en zei,
‘Ja, ja, ik weet het: “Je kunt niet naar de kerk gaan; je kunt alleen de Kerk zijn”.
Zo warm als ik maar kon, antwoordde ik: ‘Nee, dat weet je niet, want wanneer je iets weet wat God aan je heeft geopenbaard, verandert dat de manier waarop je praat en handelt. Dat heet, mijn vriend, “transformatie”.’
Je kunt niet naar de kerk gaan, omdat de kerk geen fysiek adres of gebouw op de hoek van een stadsstraat is. Het is geen eredienst, bijeenkomst of programma. De Kerk is Gods volk. Dit is de waarheid.
Mijn verhaal over het planten van een nieuwe kerk
Jaren geleden, toen ik als hoofdvoorganger mijn eerste kerk ging planten en leiden, zei de districtsopziener van het kerkgenootschap waarbij ik aangesloten was: ‘We sturen je naar een andere stad om daar een nieuwe kerk te “organiseren”.’ Dat was zijn manier om een kerkplanting uit te leggen.
Hij had gelijk—er was heel wat organisatie en persoonlijke inzet nodig om die kerk vanaf de grond op te bouwen!
Vanaf het moment dat we ‘naar buiten traden’, was er geen weg terug: geen vrije zondagen, geen excuses om geen wekelijkse preken en Bijbelstudies te geven, bijeenkomsten met het startteam, pastorale gesprekken met gemeenteleden, huwelijken en begrafenissen verzorgen, voorbereidingen voor erediensten, enzovoort. Plannen, roosters maken, organiseren? Absoluut! Maar al die activiteiten en al mijn inspanningen brachten Zijn Kerk niet voort en hielden haar niet in stand. Een kerk tot bestaan organiseren? Dat dacht ik niet.
Wat u uiteindelijk overhoudt, is een verchristelijkte organisatie met haar leden en vaste activiteiten. Wat nodig is—wat elke kerkplanter en elk startteam nodig heeft—is een openbaring van Christus’ Kerk door de Geest van God, bij voorkeur voordat u eropuit trekt om een nieuwe kerk te planten.
Wat we zeggen en hoe we praten, drukt vaak uit wat we denken. Wanneer ons denken verandert, verandert ook de manier waarop we praten. Als informatie bedoeld is om te informeren, dan is een openbaring van de Geest bedoeld om te transformeren. Jezus probeerde Zijn discipelen niet te informeren over Zijn Kerk; Hij deelde een openbaring met hen. Later, op de dag van Pinksteren, toen de discipelen de Heilige Geest ontvingen, begrepen hun vernieuwde geesten dingen die ze alleen door de Geest konden weten.
Als gevolg daarvan praatten ze anders—niet langer verward en bang door Jezus’ verbijsterende vertrek, maar helder van geest en vol moed door een uitstorting van de Geest van God. Petrus’ reactie op de verbijsterde menigte die dag zou het begin markeren van een transformatie die zich voortzette in vele anderen die berouw hadden, geloofden en Jezus volgden.
Gerelateerd artikel: De 10 beste gratis kerkbeheersoftwareprogramma’s voor het leiden van uw pas geplante kerk
Eén kerk, één kerkplanter
Dus wat is mijn punt? Het punt is dat het eigenlijk verkeerd is om te denken dat je iets kunt planten wat al bestaat. Zoals Jezus uitlegde, is er, net zoals er maar één ware wijnstok is, ook maar één ware Kerk. En er is maar één Kerkplanter! Hij zei: “Mijn Vader is de tuinman,” en Hij heeft Zijn Kerk door Zijn Zoon en door de Heilige Geest geplant. De Bijbel maakt duidelijk dat de Kerk van Jezus al bestaat en op aarde zal blijven totdat de Heer Zelf terugkomt.
Dit brengt ons terug bij onze definitie. Kerkstichting (waarbij “nieuw” wordt verondersteld) gaat in werkelijkheid over het feit dat de Kerk vrucht draagt.
Er is geen nieuwe wijnstok die geplant moet worden; er zijn alleen takken die moeten groeien. De groei is het werk van de Heer in ons en door ons heen. Hij zorgt ervoor dat wij vrucht dragen, in plaats van dat wij onszelf vruchtbaar (of productief) maken in Zijn naam.
Wanneer God door ons heen op wonderbaarlijke en miraculeuze wijze werkt, krijgt Hij de eer en behoort het getuigenis Hem toe, in plaats van de mens. Bedenk dat wij, zoals de Schrift zegt, allemaal “als levende stenen worden opgebouwd tot een geestelijk huis, tot een heilig priesterschap, om geestelijke offers te brengen die God welgevallig zijn door Jezus Christus” (1 Petrus 2:5). Het huis is Gods werk. “Als de HEERE het huis niet bouwt, tevergeefs zwoegen zijn bouwers eraan” (Psalm 127:1).
En dus, als het om kerkstichting gaat:
- Het planten is van God
- Het bouwen is van God
- Zelfs ons vermogen om vrucht te dragen is van Hem!
Wanneer we dit door een openbaring van de Geest begrijpen, komen ons veranderde hart en verstand in overeenstemming met het hart en verstand van God.
Zonder deze vorm van overeenstemming zal ieder nieuw werk dat een man of vrouw begint uiteindelijk meer draaien om hun goede bedoelingen—en valselijk gebaseerd zijn op het idee dat zij een nieuwe kerk beginnen. God wil werkelijk dat Zijn Kerk groeit; we moeten echter een openbaring van Zijn Kerk in ons hart en verstand dragen om in Jezus te blijven wanneer we eropuit gaan om Zijn werk te doen. Alle kerkgroei hangt hiervan af, want los van Hem kunnen wij niets doen (Johannes 15:5).
Dus wat we werkelijk bedoelen wanneer we spreken over het planten van nieuwe kerken, is takken toevoegen aan de ware wijnstok die hopelijk veel vrucht zullen dragen. Maar een nieuwe tak toevoegen is niet hetzelfde als een aanbouw aan je huis bouwen.
De enige manier waarop zo’n tak aan de wijnstok wordt toegevoegd, is wanneer iemand berouw heeft, in Jezus gelooft en Hem volgt. Het is de individuele persoon, niet een gemeentelijke kerk, die aan Jezus wordt toegevoegd. De nieuwe gelovige wordt dan een andere tak aan de levende wijnstok, met een groot potentieel om vrucht te dragen.
Dit is de sleutel voor predikanten en kerkleiders om te begrijpen wat er “nieuw” is aan kerkstichting: het gaat niet om het land, de stad of het dorp waar je naartoe gaat. Het gaat ook niet om het gebouw, de apparatuur, de programma’s of de erediensten die je in je gemeentestichtingen organiseert.
Uiteindelijk gaat het om ieder individu dat je met het evangelie bereikt, zijn leven aan Jezus geeft en opnieuw geboren wordt door de Geest van God. Een dode steen die nu leeft! Dat is wat dingen nieuw maakt.
Maar?
Maar hoe zit het met het hergroeperen, herprofileren en opnieuw verpakken van de heiligen?
Hoe zit het met hoofdvoorgangers die degenen discipelen die al “in Christus” zijn?
Hoe zit het met trainen en toerusten, activeren en uitzenden?
Dit zijn allemaal goede, noodzakelijke en belangrijke zaken, maar dit is geen nieuwe kerkstichting, maar veeleer het begeleiden van gelovigen naar volwassenheid.
Het pijnlijke punt hierbij is dat we hard kunnen werken en enorme hoeveelheden middelen kunnen besteden aan de zorg voor en het voorgaan van mensen die al in Christus geloven, zonder hen ooit vrucht te zien dragen voor de uitbreiding van het Koninkrijk! We zouden zelfs kunnen concluderen dat de vruchtbaarheid van het Lichaam van Christus als het om kerkgroei gaat, een maatstaf is voor onze eigen bediening. En de voorhoede van de Kerk zal altijd gericht zijn op het bereiken van de verlorenen met het evangelie van Gods liefde en vergeving door Jezus Christus—in één woord: evangelisatie.
Onze uitdaging is om beide goed te doen, dat wil zeggen: de Kerk zo te leiden dat zij wordt geactiveerd en uitgezonden als “vissers van mensen”. Iedere andere reden voor kerkstichting suggereert dat we de apostolische en profetische fundamenten van de Kerk niet hebben begrepen (Efeziërs 2:20).
Advies voor aspirant-kerkstichters? In de woorden van Ed Stetzer: “Laat je kerk geen doodlopende weg zijn op de snelweg van de Grote Opdracht.”
Gerelateerd lezen: De 10 beste softwareprogramma’s voor eredienstpresentaties voor Mac
