Rust toe, vervang niet: Voorgangers zijn niet de evangelisten—zij rusten de mensen toe die dat wel zijn.
Geen ervaring, geen evangelisatie: Als mensen het Evangelie niet proeven, zullen ze er niet over praten.
Programma's kunnen geen leven voortbrengen: Systemen kunnen evangelisatie ondersteunen, maar ze kunnen haar niet aansturen.
Als tiener volgde ik een evangelisatietraining met de naam “Een aanstekelijke christen worden”. Ik werkte dat werkboek helemaal door en voerde oprechte gesprekken met andere leerlingen op mijn school. Ik bracht niemand tot Jezus… maar mijn ongelovige vrienden plaagden me er wel behoorlijk mee.
Vandaag, ruim dertig jaar later, geloof ik niet dat het lesmateriaal het probleem was.
Pastor Frank Friedmann is al meer dan 45 jaar actief in de bediening en heeft zo ongeveer alles meegemaakt. Hij nam een kerk van 13 mensen over en groeide die uit tot 500. Hij leidde een gevestigde kerk van 75 mensen, verdubbelde dat aantal in 6 maanden, verdubbelde het in de daaropvolgende 6 maanden opnieuw en verdubbelde het daarna binnen nog eens een jaar.
De sleutel tot de groei, zegt Frank, is evangelisatie… maar niet het soort evangelisatie dat ik als tiener beoefende. Franks stelling is eenvoudig: je kunt niet geven wat je niet hebt.
De meeste problemen met onze evangelisatietraining zijn daarop terug te voeren.
Waarom we standaard kiezen voor training in plaats van transformatie
Als je op mij lijkt, is je eerste reactie wanneer je over je gemeente uitkijkt en ziet dat er geen evangelisatie plaatsvindt, dat je het wilt oplossen. Start een serie. Zoek lesmateriaal. Voer een campagne. Ik begrijp het; in die impuls zit oprechte pastorale zorg. Ik wil dat mensen bereikt worden, en een proces of systeem op het probleem loslaten voelt als iets wat de moeite waard is.
Frank ziet dit patroon al tientallen jaren. Hij heeft de Romeinenweg, de Vier Geestelijke Wetten en Evangelism Explosion meegemaakt. Geen van die methoden is verkeerd, vertelde hij me. Het probleem is wat er in de praktijk mee gebeurt.
Mensen gebruiken evangelisatietactieken als hulpmiddelen en verliezen vervolgens de persoon uit het oog. Ze gaan eropuit om inkepingen op hun riem te verzamelen.
Frank Friedmann
In het ergste geval wordt zo'n aanpak een soort aanklacht, waarbij je iemand in het nauw drijft totdat diegene maar toegeeft, alleen om ervoor te zorgen dat je zijn of haar huis verlaat. Dat is geen bekering. Dat is een exitstrategie.
Vanaf daar worden de programma's nog vreemder. Frank vertelde me over een kerk die voetballen verstopte in huizen in de buurt, de bewoner beloonde voor het bewaren ervan en het kerklid voor het vinden ervan, en het geheel "evangelisatieactie" noemde. Zijn vraag was de juiste: waar is Jezus daarin te vinden?
Het probleem is niet creativiteit. Het probleem is dat we, wanneer organische evangelisatie niet plaatsvindt, naar methodes grijpen om die te vervangen. En methodes kunnen leven niet vervangen.
Het echte probleem zijn niet de methoden, maar de ervaring
Frank Friedmann leidt al 30 jaar een conferentie en opent die met een eenvoudige oefening voor de aanwezigen. Hij noemt vijf dingen die Jezus heeft beloofd aan degenen die hem volgen:
- Volheid van vreugde
- Vrede die alle begrip te boven gaat
- Overvloedig leven
- Rust (het Grieks komt dichter bij ‘Ik zal jullie rust geven’ dan bij ‘Ik zal jullie rust schenken’)
- Vrijheid (vrijheid van het leveren van prestaties voor andere mensen, vrijheid van het leveren van prestaties voor God, vrijheid van jezelf)
Vervolgens vraagt hij de aanwezigen om aan hun kerk te denken en te tellen hoeveel mensen zij kennen die zelfs maar twee van die vijf dingen als een blijvende aanwezigheid in hun leven hebben. De meeste mensen worden stil. Daarna vraagt hij of ze iemand kunnen bedenken die ze alle vijf heeft. Het wordt echt stil in de zaal.
Dat is het probleem met de meeste evangelisatietraining…
Het gaat niet om een gebrek aan technieken of hulpmiddelen. Het gaat om een gebrek aan LEVEN. Als de ervaring van onze mensen met het christelijke leven wordt gekenmerkt door angst, onrust, vrees, schuld, prestatiedruk en schaamte, is het dan verwonderlijk dat het voelt alsof je tanden moet trekken om hen ertoe te krijgen hun geloof te delen?
Frank zei het duidelijk: een kerk als deze kijkt naar de wereld en zegt: "Wil je je bij ons aansluiten?" En de wereld zegt: "Volgens mij niet. Het is hier al moeilijk genoeg zonder dat allemaal."
Daarom grijpen we naar training. Omdat het natuurlijke niet werkt. Maar het natuurlijke werkt niet omdat het evangelie niet op de manier is aangekomen waarop het bedoeld was, bij de mensen die het al HEBBEN.
Wat er veranderde in Franks kerk
Zijn kerk in Delaware begon met 13 volwassenen. Ze groeide uit tot ongeveer 400-500 mensen. Later kwam hij bij Grace Life Church in Baton Rouge, Louisiana, die al 15 jaar was blijven steken op 70 mensen. In zes maanden verdubbelde de kerk. In de daaropvolgende zes maanden verdubbelde ze opnieuw. In een jaar verdubbelde ze nogmaals.
Toen een bevriende pastor hem liet zitten en vroeg wat zijn evangelisatiemethode was, vertelde Frank hem dat hij er geen had.
Wat hij wel had, was een overtuiging vanuit Efeziërs 4: het is de taak van de pastor-leraar om de heiligen toe te rusten voor het werk van de bediening. Niet om de verlorenen rechtstreeks te bereiken, maar om het Lichaam op te bouwen totdat het Lichaam eropuit gaat en het zelf doet, zonder dat iemand het aanspoort.
Frank zei het nog directer toen hij en ik met elkaar spraken:
In de meeste kerken doen we dit verkeerd om. We zeggen tegen mensen: ‘Nodig je vrienden uit in de kerk, dan proberen wij hen te redden.’ Nee. ONDERWIJS de gelovige. Help hen begrijpen wie Jezus voor hen is en wat hij voor hen heeft gedaan - en dan? Ga de kerk zijn.
Werk er niet aan om de wereld naar een programma te brengen; bouw je kerk liever op tot mensen die zo DIEP begrijpen wat Jezus voor hen heeft gedaan dat ze niet anders kunnen dan eropuit gaan.
Zoals Frank het ziet, is het niet de taak van de pastor om de evangelisatie voor de kerk te dragen:
Ik ben een pastor voor een gemeente van pastors… een evangelist voor een gemeente van evangelisten.
Dat betekent dat ‘succes’ niet ligt in het verbeteren van evangelisatiestrategieën. Het gaat erom mensen op te leiden die begrijpen wie ze zijn in Christus & wie Christus in hen is.
Als het Lichaam wordt opgebouwd, als mensen beginnen te begrijpen wie Christus in hen is en wat hij heeft gedaan, worden ze, zoals Frank het zei, onmogelijk om het zwijgen op te leggen.
Evangelisatie zal een natuurlijke uitvloeiing zijn van wie ze zijn. Buitenstaanders zullen vragen: ‘Wat heb jij dat ik niet heb?’ Maar als we leven met schuld, schaamte en angst, vraagt niemand iets. Als ze iets anders zien, vragen ze het.
“Dit moet je zien!”
Frank gebruikt hiervoor een beeld dat steeds bij me terugkomt. Hij noemt de kerk een caleidoscoop: een miljoen uitdrukkingen van Jezus in panoramisch perspectief. Als je door een caleidoscoop kijkt, blijf je daar niet stil over. Je pakt het dichtstbijzijnde kind vast en zegt: "Dit moet je zien!”
Dat is het evangelisatiemodel. Een leven dat mensen nieuwsgierig maakt. Een leven waar de wereld naar kijkt en vraagt: "Mag ik daar ook iets van?”
Hij maakt ook duidelijk dat sommige mensen inderdaad de geestelijke gave van evangelisatie hebben, en dat is echt. Maar de evangelist met die gave hoort niet het voorbeeld voor alle anderen te zijn. Het voorbeeld is Jezus zelf: de Vader vertrouwen en hem zijn leven in en door jou heen laten leven terwijl je op weg gaat.
Elke gelovige draagt het hart van God, en het hart van God gaat uit naar de verlorenen. Dat is geen eigenschap die je door training ontwikkelt. Het is er al. Het gaat erom mensen te helpen weten wat ze hebben.
Wat dit op dit moment voor jouw kerk betekent
Ik zeg niet dat je je programma voor gemeenschapswerk moet annuleren. Ik zeg dat je eerst een moeilijkere vraag moet stellen: wat is de toestand van de mensen in jouw kerk? Niet hun gedrag, maar hun toestand. Ervaren ze vreugde, vrede, rust, vrijheid en een overvloedig leven, al is het maar gedeeltelijk en zelfs als ze daarin groeien? Of zijn ze prestaties aan het leveren, verbergen ze zich en proberen ze alles onder controle te houden?
Als het dat laatste is, is meer evangelisatietraining niet het antwoord. De diepte ingaan wel.
De opdracht bij Franks ordinatie, die hij 45 jaar geleden van John MacArthur kreeg, is het waard om opnieuw ter harte te nemen: zorg voor de diepgang van je bediening en laat de reikwijdte ervan in Gods handen.
De diepgang is onze focus. Vertrouw de reikwijdte aan HEM toe.
